انجمن شعر سعدی

سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل ۵۴

سرو چمن پیش اعتدال تو پستست

روی تو بازار آفتاب شکستست

پیش وجودت چراغ باز نشستست

در رمضان نیز چشم‌های تو مستست

مرد ندانم که از کمند تو جستست

وان دگر از عاشقان به تیر تو خستست

دیده ندارد که دل به مهر نبستست

پیش کسی گو کش اختیار به دستست

هر که ندارد دواب نفس پرستست

نیشکرش در دهان تلخ کبستست

سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل ۲۲۶

درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند

جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند

علی الخصوص که پیرایه‌ای بر او بستند

نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند

ز بس که عارف و عامی به رقص برجستند

که مدتی ببریدند و بازپیوستند

که پیش شحنه بگوید که صوفیان مستند

که سروهای چمن پیش قامتش پستند

خبر ندارم از ایشان که در جهان هستند

به ترک بار بگفتند و خویشتن رستند

جواب داد که آزادگان تهی دستند

که ره به عالم دیوانگان ندانستند

سعدی » مواعظ » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۴۳ - در وداع ماه رمضان

برگ تحویل می‌کند رمضان

بار تودیع بر دل اخوان

دیر ننشست نازنین مهمان

فارق‌الخل عشرة الخلان

و علک السلام یا رمضان

مجلس ذکر و محفل قرآن

نفس در بند و دیو در زندان

بس بگردد به گونه گونه جهان

بر فراق بهار وقت خزان

روز نوروز و لاله و ریحان

ورنه هر سال گل دمد بستان

تیر ماه و بهار و تابستان

سال دیگر که در غریبستان

که شود خاک و آدمی یکسان

که گذر می‌کند چو برق یمان

متلاشی شود به دور زمان

بازگردد به جوی رفته روان

ملک الموت واقف شیطان

تو نگه دار جوهر ایمان

سعدی » مواعظ » قطعات » شمارهٔ ۷۴

تشنهٔ سوخته در چشمهٔ روشن چو رسید

تو مپندار که از سیل دمان اندیشد

عقل باور نکند کز رمضان اندیشد

سعدی » گلستان » باب اول در سیرت پادشاهان » حکایت شمارهٔ ۴۰

یکی را از ملوک کنیزکی چینی آوردند خواست تا در حالت مستی با وی جمع آید کنیزک ممانعت کرد ملک در خشم رفت و مرو را به سیاهی بخشید که لب زبرینش از پره بینی در گذشته بود و زیرینش به گریبان فرو هشته. هیکلی که صخرالجن از طلعتش برمیدی و عین القطر از بغلش بگندیدی. چنان که ظریفان گفته‌اند

آنگه بغلی نعوذ بالله

مردار به آفتاب مرداد

…

گفت اگر در مفاوضه او شبی تأخیر کردی چه شدی که من او را افزون از قیمت کنیزک دلداری کردمی گفت ای خداوند روی زمین نشنیده‌ای

عقل باور نکند کز رمضان اندیشد

که رود جای ناپسندیده